• PDF.

Hiệu quả từ chương trình tiêm chủng mở rộng

Sau hơn 25 năm chương trình tiêm chủng mở rộng (TCMR) được triển khai trên địa bàn tỉnh Quảng Trị, đến nay được đánh giá là một trong những thành quả lớn nhất mà ngành Y tế tỉnh Quảng Trị đạt được. Nhờ đó mà tỷ lệ mắc, tử vong của nhiều bệnh truyền nhiễm có vắc-xin dự phòng đã giảm và đang làm thay đổi rõ rệt mô hình bệnh tật. Đặc biệt, đến nay đã thực hiện thành công thanh toán bệnh bại liệt và loại trừ bệnh uốn ván sơ sinh.

Chương trình TCMR bắt đầu triển khai ở Việt Nam từ năm 1981 do Bộ Y tế khởi xướng với sự hỗ trợ của Tổ chức Y tế thế gới (WHO) và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF). Đến năm 1984, chương trình được triển khai thí điểm tại tỉnh Quảng Trị (lúc này đang là tỉnh Bình Trị Thiên) với mục tiêu ban đầu là cung cấp dịch vụ tiêm chủng miễn phí cho trẻ em dưới 1 tuổi, bảo vệ 6 loại bệnh truyền nhiễm phổ biến và gây tử vong cao gồm lao, bại liệt, bạch hầu, ho gà, uốn ván và sởi.

Trong giai đoạn từ năm 1984 - 1988, TCMR ở tỉnh Bình Trị Thiên chủ yếu sử dụng hình thức tiêm chủng chiến dịch trên những địa bàn có nguy cơ cao, chỉ một số địa bàn thuận lợi, tập trung đông dân cư ở thị xã, thị trấn mới tiêm chủng thường xuyên và từng bước mở rộng, tuy nhiên số trẻ em được hưởng dịch vụ vẫn còn thấp, nhất là trẻ em ở khu vực biên giới, vùng sâu, vùng xa…

Đến năm 1989, Quảng Trị được chia tách từ tỉnh Bình Trị Thiên. Lúc này, công tác TCMR được xác định là mục tiêu y tế hàng đầu, một trong những chính sách ưu tiên của các chính sách bảo đảm an sinh xã hội, vì vậy chương trình thực sự được quan tâm, đẩy mạnh cả về địa bàn lẫn tỷ lệ tiêm chủng các loại vắc-xin.

Nhờ đó mà nhiều xã đã triển khai tiêm chủng thường xuyên hàng tháng vào một ngày nhất định, tạo ra lịch tiêm chủng cố định và thuận lợi cho người dân. Bên cạnh đó, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Sở Y tế thực hiện chương trình kết hợp quân dân y (Chương trình 12), nhất là kết hợp Quân y Bộ đội Biên phòng nên nhiều xã biên giới vùng sâu, vùng xa, giao thông đi lại khó khăn của các huyện Hướng Hóa và Đakrông đã được triển khai tiêm chủng định kỳ hàng tháng.

Đặc biệt, từ năm 2000 đến nay, Trung tâm Y tế Dự phòng được sáp nhập và trên cơ sở thành quả đã đạt được từ năm 1999, chương trình TCMR tiếp tục duy trì và mở rộng diện bao phủ thường xuyên trên toàn tỉnh vào ngày mồng 5 hàng tháng nhằm tập trung nâng cao chất lượng dịch vụ tiêm chủng. Đồng thời, tuyên truyền cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa coi tiêm chủng là một phần công việc bảo vệ, chăm sóc sức khỏe của con em mình.

Đến nay, hoạt động TCMR trên địa bàn tỉnh đã đạt tỷ lệ tiêm chủng các loại vắc-xin qua các năm luôn ở mức cao, với 100% xã, phường, thị trấn kể cả vùng sâu, vùng xa đã tiêm chủng miễn phí cho trẻ em và phụ nữ có thai, hiện đã thực hiện thành công thanh toán bệnh bại liệt và loại trừ bệnh uốn ván sơ sinh, đang tiến gần đến mục tiêu loại trừ sởi và khống chế bệnh viêm gan vi-rút B.

Hiệu quả từ chương trình TCMR còn được thể hiện qua việc tỷ lệ trẻ mắc bệnh, tử vong do liên quan đến các bệnh đã được tiêm phòng ở trẻ em giảm rõ rệt qua các năm, nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như sởi, bạch hầu, ho gà... không xuất hiện trong nhiều năm liền, đặc biệt là không có trường hợp phản ứng nặng và tai biến do tiêm chủng.

Để đạt được những thành quả đáng ghi nhận trên, một trong những nhân tố quyết định sự thành công của chương trình đó là sự quan tâm đầu tư, chỉ đạo sát sao của các cấp, các ngành, đặc biệt là sự nỗ lực cống hiến, tâm huyết, trách nhiệm cao của đội ngũ cán bộ làm công tác y tế dự phòng trong tỉnh trong hơn 25 năm qua đã không quản ngại khó khăn, vất vả ngày đêm để đến từng xã, thôn, bản biên giới vùng sâu, vùng xa tuyên truyền, vận động, mang vắc-xin đến từng nhà tiêm cho trẻ. Nhờ đó mà rất nhiều bệnh dịch nguy hiểm, thường gặp ở trẻ em trong những năm trước đây đã được đẩy lùi.

Thành quả đạt được sau hơn 25 năm triển khai chương trình TCMR là rất lớn và đáng được ghi nhận. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn không ít những tồn tại và thách thức. Thầy thuốc ưu tú, bác sĩ CK1 Nguyễn Xuân Tường, Giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh cho biết: “Bệnh dại chưa được thanh toán trên toàn cầu nên nguy cơ xâm nhập bệnh dại của các nước đến Quảng Trị rất cao; tỉ lệ đẻ tại nhà ở vùng xâu, vùng xa vẫn còn, việc cắt rốn, chăm sóc rốn không đảm bảo vệ sinh nên nguy cơ mắc uốn ván vẫn đang tiềm ẩn; bệnh sởi ở một số đối tượng người lớn tuổi đã giảm miễn dịch, vi-rút ở các đối tượng này là nguy cơ gây ra dịch, bên cạnh đó giao thông đi lại tại một số vùng sâu, vùng xa còn khó khăn nên việc tiếp cận của người dân đối với dịch vụ y tế nói chung và TCMR nói riêng còn khó khăn”.

Ghi nhận những thành công của chương trình TCMR mà ngành Y tế Quảng Trị đã đạt được, nhiều năm qua, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Y tế, UBND tỉnh đã tặng thưởng nhiều bằng khen cho các tập thể, cá nhân trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia thực hiện thành công chương trình.

Bài, ảnh: THÁI DƯƠNG

Lần xem: 485



Tin mới hơn:
Tin cũ hơn: